Korleis blir det med meg om eg får kreft att?

For å seie det med ein gong: dette handlar ikkje berre om meg. Dette skriv eg for alle mine medsystre og medbrødre på Nordmøre som går med den stadige angsten.

Dette skriv eg for kreftpasientar på Smøla, i Aure, Halsa og Surnadal. Alle oss som har lang veg til sjukehuset i Ålesund.

Måndag denne veka kom nemleg meldinga om at det nye sjukehuset på Hjelset ikkje skal tilby nokon form for kreftbehandling. Iallfall ikkje brystkreft og føflekkreft. I ein artikkel på Tidens Kravs nettside (lenke nedst i artikkelen) vil det ikkje, i følgje to av legane ved Molde sjukehus, bli mulegheit til å få utført kirurgiske behandling ved det nye sjukehuset. Dette vil gjelde «både utredning, behandling og kontroller», i følgje legane Dahl og Torjussen. Årsaka er at behandlinga av desse sjukdommane skal sentraliserast til storsjukehusa i Ålesund og Trondheim.

Det er ganske mange på Nordmøre som ikkje soknar til Trondheim, og som derfor må gjennom omfattande søknadsprosess for å få behandlinga si der. Det er ikkje ein sjølvfølge om ein kjem frå Smøla, Aure, Surnadal eller Halsa at ein kjem til det sjukehuset som ligg nærast for å få behandlinga.

Då eg las denne artikkelen, kjente eg at eg var meir redd og skremt enn sint. For kva skal det bli med meg om eg blir sjuk att?

Korleis blir det når ein skal reise minst tre timar kvar veg, og endå meir for dei som har to ferger, for å få tre-fire timars polioklinisk behandling for sin kreftsjukdom? Eg tenker på dei som skal ha cellegift. Ein er ikkje alltid like pigg etter desse behandlingane. Vil det gi rett til drosje for oss nordmøringar som må til Åse sjukehus for å gjennomføre det? Eller må vi ta buss om vi ikkje har nokon som kan køyre med oss?

Det er trass alt ikkje alle som har nokon som kan setje av ein heil dag til å følgje på sjukehusturen. Om ein er aleineforelder slik som eg, trengs kanskje nokon heime for å ta seg av ungane når mor er borte på behandling.

Dagen ein må starte heimefrå grytidleg morgon for å rekke fram til å starte cellegiftbehandlinga i rimeleg tid, blir fort lang om ein ikkje kan dra heim straks behandlinga er ferdig. Kanskje skjer det med andre det som skjedde med meg. At det blir komplikasjonar under behandlinga. Det kan bli sein kveld før ein er heime att på Nordmøre.

Eller gir det rett til overnatting på sjukehotellet? Uansett vil det bli både dyrt og tidkrevjande, og eg tenker med skrekk og gru på alle dei sjuke pasientane som skal bruke timevis på å komme seg til behandling.

Så tenker eg på alle oss som drar på årlege eller månadlege undersøkingar for å sjekke om helsa er fortsatt ok. Tenke seg om ein skal dra frå Smøla eller Aure til Ålesund for å gjennomføre ein kontroll som tek maksimum ein time.

Eg er stygt redd for at dette ikkje vil vere til særleg god lekedom for dei mange sjuke pasientane. Kanskje tenker Helse Midt at det jo er berre rundt 80 nye pasientar i året som kjem til behandling i Molde. Men sanneleg: Dei 80 pasientane er menneske dei og, og dei har rett på ei forsvarleg behandling. Ei lang reise i forkant og etterkant er ikkje til det beste for sjuke pasientar som ligg nede slik det allereie er.   

Eg vonar Helse Midt tenker seg om både to og tre gonger før dei vedtar at det nye sjukehuset på Hjelset ikkje skal ha alle dei viktige behandlande avdelingane.

Tidens Krav: Nytt sykehus uten kreftbehandling

Nok ein rutinesvikt hos AMK ved Molde sjukehus

I januar i år forulykka ein mann i ei paragliderulykke i Ålvundfjord i Sunndal. I ettertid har det vist seg at rutinesvikt og kommunikasjonssvikt ved AMK på Molde Sjukehus og mellom skadestad, Molde sjukehus og St. Olav i Trondheim var ei vesentleg årsak til at mannen ikkje fekk den medisinske behandlinga han trengte i tide, og soleis døydde av skadane.                                      

Dette kom fram i eit lengre innslag på TV2-nyheitene 22.juni, kor enka fekk høyre lydopptak av samtalar mellom bergingsgruppa på skadestaden og AMK ved Molde sjukehus og mellom AMK i Molde og Trondheim. Slik eg oppfatta det, tok langt på veg Molde sjukehus sterk sjølvkritikk, og ville bruke erfaringane til å betre system og rutinar.                                                                        
Sist fredag (28.juni) sat eg på avkøyrsla ved Trollveggen i Rauma, då det kom eit redningshelikopter flygande, og alle teikn tyda på at det skulle utførast ein bergingsaksjon. Då helikopteret for avgarde med ein bergingsmann hengande under, tenkte eg det var greitt å finne ut kva som foregjekk, og ringte derfor NRK Møre og Romsdal og tipsa. Dei ville gjerne ha bilde av saka, og medan vi teksta att og fram - og både ambulanse og brannbil kom til staden - fekk eg vite per sms at verken AMK eller politiet visste av denne bergingsaksjonen!                                                                    
Helikopteret kom etter kvart attende til staden med ei dame hengande under saman med bergingsmannen, og på distriktssendinga ti minutt seinare, fekk eg vite at ho hadde brote foten. Men altså utan at verken AMK ved Molde sjukehus eller politiet er orientert om saka!                        
Dette var seks dagar etter at Molde sjukehus lova å skjerpe rutinane i nyheitene på TV2! No lurer eg på kor skjerpa dei faktisk er!                                                                                                            
Kva slags rutinar har dei viss dei ikkje veit kor dei er dei som skal berge oss når vi er i fare?! Var det eit spel for galleriet det innslaget på TV2? Skal vi kanskje ikkje føle oss så trygge likevel? Må faktisk fleire liv gå tapt før rutinane har komme på plass?                                                                            
Og dessutan: Viss ikkje dei som sit ved det overordna ansvaret for borgarane si sikkerheit veit kva slags bergingsaksjonar som foregår, korleis skal eg då kunne stole på at skattepengane mine blir brukt på ein rettvis måte? I utgangspunktet kostar ikkje eit beinbrot så mykje meir enn rundt 5000 kroner med røntgen og gipsing. Kva då når denne skada har kosta det tidobbelte allereie før røntgenbiletet er tatt! Då veit ikkje eg om eg kan stole på at helseregionen skjøttar min skjerv av eit skattebidrag på ein handterleg og fornuftig måte! Eg vonar at politikarar og media grip fatt i denne saka, for her verkar det som at det er meir å finne ut av. Eg har vanskeleg for å tru at fredagens episode var eit enkelttilfelle ved AMK!    
                                                                                                                
Mest av alt vonar eg likevel at dette var eit sokalla arbeidsuhell hos dei som er sett til å handtere vår daglege helsesikkerheit når det er minutt og sekund som tels! Når uhellet er ute forventar eg at Molde sjukehus har profesjonelle rutinar på å yte profesjonell hjelp på skadestaden og på veg til sjukehuset !