Turblogg: Det er lov å bruke fjellvettet!

I dag vakna eg til nyheita om at utanlandske turgåarar måtte bergast ned frå den norske fjellheimen - igjen. No er det tid for å setje fokus på fjellvettreglane!

Oftast er det best å veclge turdag på godversdagar kor ein kan sjå heimover, slik som frå Hufatet i Tingvoll.

Eigentleg er eg ein stad mellom ganske og rimeleg godt fornøgd med talet på turar eg fekk gjort i sommar. Dei siste vekene var eg mesta på tur kontinuerleg, men det var fordi eg visste at når skulen kom i gang igjen, ville det bli minimalt med tid. No framover må eg fokusere på kvalitet i staden for kvantitet.

På desse turane har eg hatt god tid på å tenke på ymse, mellom anna fjellvettreglane. Det er ganske mykje fokus på desse reglane i forbinding med påskeutfarten. Eg trur det er viktig at dei blir snakka om på sommarstid og. Dei stadige nyheitene om bergingsaksjonar i fjellet kan tyde på akkurat det. Det er klart det er eit problem når det er så mange bergingsaksjonar ved populære Trolltunga på Vestlandet at dei som skal berge dei forkomne turistane, er heilt utslitne og dermed ikkje har kapasitet til å stille opp. (Oppsummering i denne artikkelen frå Bergensavisen)

Var glad for at eg hadde med meg regnklede på denne turen, men eg sakna lue og vottar faktisk.

Ein av turane eg hadde i sommar, var på ein skikkeleg gråversdag i Kristiansund. Ikkje så all verdens lang og ikkje så all verdens tung, men eg var ikkje kjend der eg gjekk, og det kom ei solid dose med regn mens eg gjekk. Då var eg glad eg hadde utrusta meg mot uvèr - sjølv om det var ein kort tur. Då skulle eg berre opp på rundt 350 meter, men endå viktigare er det sjølvsagt jo lenger opp i høgda ein skal. Ein av dei som driv med guiding inn til Trolltunga, fortel i nemnte avisartikkel at mangel på utstyr og rette klede og skotøy som er ein viktig grunn til at dei treng hjelp av Raudekrossen.

Ein ting eg har verdsatt ved å gå på alle turane eg har gjort, er at eg begynner å bli trygg på kva turar eg kan gjere åleine. Det gjeld sjølvsagt dei grøne turane, som er ganske lette og oftast høveleg korte. Men det gjeld og dei blå turane. Dei fleste av dei har eg gått åleine, fordi eg ikkje hadde nokon som ville eller kunne bli med, men og fordi det har gitt meg ei god kjensle å vite at dei turane fiksar eg. Det gir ei eiga fridomskjensle å kunne ta slike turar åleine.

Turen til Hufatet i Tingvoll er blå, og eg kunna gått han åleine, men å dele turgleda med fleire gir ei ekstra god kjensle :)

Ein viktig ting for at ein skal kunne gjere det, er å gå dei turane som er godt merka. Det er lett å tenke at det går som oftast bra, men å gå i ukjent terreng på dårleg merka sti, har ei viss fare med seg. Eg tenker til dømes på turen eg gjorde til Kjerkjeberget i Tingvoll - ikkje ein veldig lang tur, og oftast seier det seg sjølv kor ein skal, men eg var ikkje komfortabel med at turen var så dårleg merka. Og no skal det seiast, at det er stor forskjell på den erfaringa med turar eg hadde då eg gjekk den turen versus det eg har no. Erfaring, kunnskap og sjølvtillitt byggast godt på dei turane ein går.

Tenk å møte på denne informasjonen etter å ha gått ei lang li oppover utan vasstilgang! Bonus på veg mot Smisetnebba.

God tilrettelegging for turgåing på veg mot Breilia i Kristiansund.

Fjellvettreglane seier at ein ikkje skal gå åleine, og det er ein regel eg synes folk burde ta meir omsyn til. Sjølv om ein er ein erfaren turgåar, kan det skje uhell. Det å kome vekk i fjellet og ikkje bli funnen, er noko eg har tenkt mykje på - mellom anna fordi vi har opplevd det i familien.

Den regelen eg trur ganske mange gløymer, er om dei i det heile tatt er i stand til å ta dei turane dei legg ut på. Den aller største turgleda i sommar fekk eg på dei turane eg hadde som var både lange og bratte. Tenk å bestige Flånebba og Smisetnebba - begge på rundt 1150 - 1200 meter høge - og vite at eg gjorde det fordi eg hadde trent og hatt det som mål!
No skal rett vere rett: Om du vil nå ein topp som er litt krevande, men ikkje for krevande, så er det nettopp dei toppane ein bør gå til. Det er toppar som er lett tilgjengelege for nær sagt alle - men ein må ha motivasjon og lyst til å gjere det!

For ei godkjensle å ta ny personleg høgderekord: Smisetnebba 1187 meter høg! Tursesongen har vore vellykka!

Turblogg: Endeleg vart det min tur :)

 

Endeleg vart det min tur å bli tindebestigar! Eg har latt auga kvila utover heile Nordmøre og Romsdal! Dagens mål var Blåfjellet og Blånebu på 1192 moh.

NB! Redigert inn fleire bilde frå turen søndag 10.september 2017.

Klart for start på Meisalvatnet. Her er utgangspunkt for mange turar. Blåfjellet i bakgrunnen.

Utgangspunktet for turen i dag var at han var sett opp som ordførartur. Det tenkte eg var eit godt høve for endeleg å kome meg til denne tinden som har stått på stikk ut!-kartet i fleire år. Eg tenkte og at det var eit godt utgangspunkt for å kome i gang med topptursesongen min. Den har eg snakka om ei god stund no.

Eg skjønar eigentleg at det berre har vorte med praten, for toppturar er tyngre enn vanlege turar. Det krevst meir på ein raud tur med minst 600 meters stigning. Så eg er glad eg har utsett den sesongen så lenge som muleg.

Turen startar i slakt terreng. Første gongen eg gjekk turen, var det veldig blautt på myrene. I 2017 har det vore gjort godt dugnadsarbeid, og det er lagt ut fleire bruer der det er som mest blaut myr. Dermed er det tørt og fint heile vegen når det har vore ein lang tørrversperiode.

Stien er lett å fin å gå opp til rundt 850 meters høgd. Derifrå går det oppover og oppover, men det er 350 effektive, korte høgdemeter. Skal ein ha med ungane på topptur, kan ein gjere denne turen.

Du kan lese meir om turen på Moroturs sider.

Fjellet kler seg i haustfargar i september, det gjer også Blåfjellet.

Turen startar i slakt terreng.

Utsikt har ein heile vegen på turen. Dette er ein flott tur for ungar med ei fin utfordring for å komme seg opp.

Og oppover går det dei siste 350 høgdemetra.

Kjekt å ha med onkel som godt turselskap :)

Mitt motto på tur er: Kor hen eg er i verda, vis meg kortaste vegen heim :) Den går i direkte line rett bak meg.

Her er fjella tydelegare å sjå enn på bildet av meg. Fjellet i framgrunnen er Vardfjellet. I rekke nr 2 ligg Goksøyra (turen til Goksøyra kan du lese om her), og bak Goksøyra ser ein Breifonntinden, Sjøvdøla, Gjuratinden saman med fleire toppar eg ikkje er sikre på. Men eg trir eitt av dei bakerste fjella er Kyrkjetaket i Isfjorden.
Turen gav rom for ei fantastisk utsikt over store delar av Romsdal og Nordmøre. Vi såg til Rauma, Molde, Gjemnes, Averøy, Tingvoll, Sunndal, Surnadal, Halsa. Dei med gode auge greide å sjå heilt ut til vindmøllene på Smøla! Det vil seie at ein såg tvers over Halsa og Tustna. Reinsfjellet stod i vegen for utsikta til Kristiansund.

For øvrig kan du lese meir om turen til Blåfjellet og Blånebu, steinbua kor du kan ta ei overnatting om du vil, kan du lese meir om på stikk ut!s nettsider.

Sommar: Utsikt utover Langfjorden - heilt ut til Sekken og Veøya.

Haustbilete av same utsikta.

Midt i bildet ligg Svarttind, kor eg fortalte om turen for eitt år sidan.

Sommar: Utsikt utover Nordmøre. I framgrunnen er Sunndalsfjorden med Rotås og Ballstad. I bakgrunnen er Tingvoll. Fjella bakerst høyrer til Aure kommune - Tustnastabbane midt i bildet.

Samme området i september. Viss du zoomar, ser du Smøla og vindmølleparken midt i bildet - til venstre for Tustnastabbane.

Tenk å ha ei slik panoramautsikt på turen :)

Her er det utsikt over Sunndalsfjorden mot Hanemsvatnet, Meisingset og Vågbø i Tingvoll. I bakgrunnen er mellom anna Strengen som ligg på Kvanne i Surnadal. Den turen fortalte eg om her. Fjorden i bakgrunnen er Ålvundfjorden,

Reinsfjellet, til høgre, er lett å få auge på frå heile Nordmøre og ein del av Romsdal. Her kan du lese om turen dit.Til og med vi ved Eikesdalsvatnet kunne såvidt skimte Reinsfjellet, og det var og derifrå vi hadde tv-signala våre. Den er og på stikk ut!-kartet (i 2016 - ikkje 2017). Fjorden mot venstre er Batnfjorden og Gjemnessundet. Ein kan sjå Gjemnes kyrkje, og ein kan skimte Averøy baki der og.

Reinsfjellet sett på avtand utan zoom.

Det er no ein gong slik at turen blir både lettare og trivelegare å gå når ein får gå i lag med trivelege folk. Gunhild og Ola Jakobsen er så absolutt i gruppa av trivelege folk, og dei fortener ein plass i bloggen :) Gode førebilete for eldre menneske som er dyktige på å gå turar og halde seg i form. Ola er vaksen opp på Bugge, og i oppveksten for han og fiska i tjernet ein kan sjå til venstre i bildet.
Tilføying september 2017: Trur du ikkje eg møtte desse to sprekingane oppe på Blånebu?!

No comments! Ganske fornøgd med eigen innsats!

Yes! Høgderekord for denne guten her! Første topptur med ungane. Taket på Blånebu måtte prøvast.

Sjølvie med fjella heimover i bakgrunnen. Ein ser Åbittinden, Skjorta, Goksøyra og Breifonntinden ganske tydeleg.

Hausten er utvilsomt den finaste tida å vere i fjellet <3

Tid for å gå ned att same vegen.

Ein liten kvil på heimovertur på ei av dei fine bruene som er laga i sommar.

Som ein oppvarmingstur til søndagens fjelltur var bror Terje og eg på ein kveldstur til Myrsetvarden. Vi gjekk opp frå garden Myrset i Eidsvåg, men du kan og starte ved Meisalvatnet kor ein startar mot Blåfjellet. Då sparar ein seg for mykje stigning, men ein sparar seg jo og for verdifull trim - og det var vel ikkje meininga?
Broderen og eg rakk att sola, som stod til venstre for Reinsfjellet. Det var ein utruleg nydeleg kveld, temperaturen var 17-18 grader, og eg kjente at det var ein maksimal oppstartar til søndagsturen!

Her startar turen til Myrsetvarden, som ligg midt på bildet i toppen. Ein utruleg flott tur!

Poenget med turen er å skrive seg inn i boka - stikk ut!-boka :)

Broderen på Myrsetvarden laurdag kveld i rundt kl 22.30. Reinsfjellet i bakgrunnen.

Utsikt utover Sunndalsfjorden. 

Utsikt mot Eidsvåg og Langfjorden

17.maitale på Bergtun Grendahus i Eidsvåg

17.mai var eg så heldig å få halde 17.maitalen på Bergtun grendahus i Eidsvåg. Her er talen i sin heilskap.

Den fine buketten eg fekk som takk for talen eg heldt :)

Kjære nessetgjeldinger!

Tusen takk for invitasjonen hit i dag! Ekstra kjekt er det når invitasjonen kjem frå nokon eg reknar som mine eigne. I dag gjorde eg som Bjørnson: eg velte meg Nesset. Det er i grunnen ikkje så vanskeleg: Ein gong nesssetgjelding, alltid nessetgjelding!

Tema for tala mi i dag er identitet. Identitet er viktig, og utgangspunktet for ordet er henta frå matematikkens verd, og betyr "det samme" eller "lik". Utover 1900-talet vart omgrepet tatt inn i den psykologiske og sosiologiske verda.

Eg likar godt å snakke om å spegle seg - finne noko eller nokon ein kan spegle seg i. Når vi er ute i verda på reise, blir vi glade når vi møter nokon vi ser og høyrer er norske. Då snakkar vi som om vi har kjent kvarandre lenge berre fordi vi møtes på ein annan kant av verda. Dei fleste av oss har vel både høyrt og snakka om historier kor ein møter kjentfolk tilfeldigvis på ein heilt annan kant av verda. Klart det er artig at verda er så liten. Då bankar det norske hjartet ekstra hardt.

På 1800-talet kalte ein det i litteraturen "nationalkarakter". Frå 1850-talet og utover var nasjonalromantikken på sitt høgste i kunst og litteratur, og ein kan rett og slett ikkje halde tale 17.mai utan å nemne Bjørnson, iallfall ikkje i Nesset.

For Bjørnson var identitet viktig. Han var ikkje først og fremst det eine eller det andre, han var ein verdsborgar. Allereie i 1870, berre seks år etter at han hadde publisert "Ja, vi elsker", skreiv han eit hyllingsdikt til Norden. 

Men sjølv ein verdsborgar treng ein stad han kan kjenne på som det som er heime, ein stad kor ein kan spegle seg med både naturen og folket. Midt i blant fleire hyllingsdikt til Noreg og det norske, skreiv han og hyllingsdikt til det området som han skal ha sagt gjorde han til diktar, nemleg Nesset og Romsdal.

      Dette er Romsdalens stride land! 

Nu er jeg hjæmme; 

ti alt, som jeg ser, har øje og stemme! 

Og folket ? - Jeg kænner hvær eneste mand, 

om aldrig jeg så ham. Her er han tolket: 

kænner du fjorden, kænner du folket.

Sa Bjørnson i det kjente diktet "Romsdalen" frå 1879-1880. Pappa sa eg måtte nemne at det står om Skjorta i diktet og (men skjorta med liten s). Bjørnson spegla seg i både naturen og folket her i Romsdal. Litt seinare i diktet skriv han om romsdalingar som likesæle, lunefulle og heftige. Eg er vel ikkje heilt sikker på at det ligg berre positive skildringar i dei adjektiva han tilskreiv romsdalsfolket mot slutten av 1800-talet.

"Af vejen små-folk! - Der inne "skjorten"!

"Dette er Romsdalens stride land! ... kænner du fjorden, kænner du folket"

Sjølv legg eg aldri skjul på at eg er romsdaling og nessetgjelding. Det er det slettes ikkje grunn til. Heime har vi litt diskusjonar om kven vi er og kor vi kjem frå. Midt i den heitaste kommunereformdebatten erklærte dotter mi: "Det er ikkje så nøye med Sunndal, men Møre og Romsdal er viktig! Det er bra å kunne seie at ein er frå Møre og Romsdal!" 

Identiteten er ikkje alltid der ein veks opp, men kan vere knytt til mange andre forhold. Dotter mi hadde vore med på fylkesfinalen av UKM, og hadde nok ei god oppleving av det å vere frå fylket vårt.

Då eg vart spurt om å halde denne tala, vart det spurt om eg kunne seie noko om korleis 17.mai i Eikesdal føregjekk. Og det kan eg, sjølv om eg aldri har omtalt meg sjølv som eikesdaling. Det var berre ein stad eg gjekk på skule, men identiteten min ligg i Eresfjord og det å vere eresfjording.

Då eg vaks opp, var eg meir enn sikker på at Bjørnson meinte Eikesdalsvatnet når han skriv i "Ja, vi elsker" "furet, værbitt over vannet". Eg er fortsatt sikker i mi sak, for i følgje Edvard Hoem var denne teksten først tiltenkt å vere i "Arne", som Bjørnson sat og skreiv i Eikesdal. Du skal rett sjå det var ein av dei mange roturane over vatnet han skreiv inn i nasjonalsongen.

Kvart år fram til eg var ferdig med 8.klasse feira eg 17.mai i Eikesdal. Og desse 17.maifeiringane hugsar eg ikkje først og fremst for strålande ver (for det var det sjeldan), ikkje for fergeturar eller båtturar oppover frå Hoemsetra (vi slapp heldigvis å ro - det ville eg nok hugsa!), ikkje for strålande musikk (for det var det ikkje, for det kom aldri korps til Eikesdal), ikkje for underhaldninga vi skuleungane hadde eller for det fantastisk lange toget (som gjekk til Reitan og ikkje til Arne-steinen i Utigard). Men det eg faktisk hugsar når eg tenker tilbake, det er det eg saknar mest i dag, nemleg at dagen var for alle, og mesta heile bygda stilte opp - både gammal og ung. Du kunne telje på to hender dei som ikkje var til stades, og det var dei eldste. Elles var alle der, og på den måten kunne og vi som var ungar bli kjent med dei som var gamal, eller eldre som det vel helst heiter.

Ja visst hugsar eg både Petronelle, Marit og Helga som stilte opp i sine flotte bunadar på 17.mai, sjølv om dei vart etter kvart gamle dei og. Eg trur dei hadde like stor glede av å sjå på potetløp og sekkeløp som oss som deltok.

For ein del år sidan satt eg i 17.maikomiteen i Tromsø (og nei, det var IKKJE då NRK hadde sending frå feiringa i byen!), og noko av det aller viktigaste vi i komiteen gjorde, var å inkludere våre nye landsmenn i feiringa. I dag, då eg var på feiring på Sunndalsøra, var mesta halvparten av dei som var på Øratorget og feira dagen, dei som er våre nye landsmenn i Sunndal. Det er bra og viktig å inkludere dei i vår feiring, og vise at dagen er for alle.

I dag trur eg svært mange barn ikkje veit av andre eldre enn sine eigne slektningar. Når eg tenker tilbake på 17.mai som unge, er det historiene om at alle var inkludert eg vil trekke fram. Sjølv om eg aldri fekk min identitet til Eikesdal, er eg ikkje i tvil om anna enn at det er nettopp slike fellesskap som bind bygda og folket saman. Derfor håpar eg de nyt dagen i saman her, både barn og vaksne i alle aldrar, og har ei feiring de kan minnest ein gong i framtida og.

Gratulerer med dagen, og takk for meg :)

Hoemsbu ved Eikesdalsvatnet pynta til pinse- og 17.maifeiring.

Eikesdalsvatnet i sin finaste skrud 16.mai.