Kjærleg helsing frå din venn, Staten

I dag var eg heldig - eg fekk to helsingar frå min venn Staten i posten. 

Det var ganske tilfeldig at eg fekk begge breva i posten på same dag. Helsing 1: To brev med innbetalingskrav på baksmellen eg fekk på skatten. Helsing 2: Frikort ut året på helsetenester.
Eg har sagt det før, og eg kan godt seie det igjen: Eg betalar min skatt med glede! Eg har sett kva nytte mine skattepengar gir når ein kjem i ein vanskeleg situasjon. Eg har sogar brukt meg sjølv som eksempel når eg har undervist om velferdsstaten i samfunnsfag i vidaregåande skole.
Velferdsstaten er det som gir oss redusert betaling i barnehagen, gratis skulegong i minst 13 år, gratis lege og tannlege til ein er 18 år, og i den andre enden får dei som har lite pengar og verdiar redusert betaling på sjukeheim.
Det er velferdsstaten som gjer at eg slepp å betale heile rekninga når eg er til legen, den gjer at eg slepp å betale for operasjonar og liggedøgn på sjukehuset, og eg slepp unna med ein liten eigendel å betale i offentleg behandlingssystem, som til dømes fysioterapi.
Velferdsstaten sørga og for at eg kunne vere sjukmeldt i eit år, både då eg fekk kreft og då eg gjekk ned for teljing to år seinare. To år ute av arbeidslivet med full løn då eg trong det som mest.
Det var velferdsstaten som tok seg av meg og mine då vi vart åleine for fire år sidan. Då fekk eg - sjølv om eg om så var ikkje hadde betalt inn ei krone i skatt - rett på ei ekstra barnetrygd, og ungane fekk rett på barnepensjon. Den kjem kvar månad til dei blir 18 år. Eg fekk utbetalt ein periode etterlattepensjon som var rekna ut etter løna mi.
Eg er glad vi har ein slik veletablert velferdsstat! Derfor var det ganske greit at frikortet frå HELFO kom i posten i dag. Då kan eg gå til legen og eg kan kjøpe medisin på blå resept resten av året utan at det kostar meg ei krone til!

MEN: Eg vart frykteleg arg då utbetalingsblankettane for baksmellen kom. Dei siste åra har eg kome ut i baksmell. Ein grunn til det var endring av skattesystemet for einslege forsørgarar. Opprinneleg var det ein skatteklasse 1 og 2, og då eg vart åleine, var eg snar om å ordne meg over i rett skatteklasse. Dessverre vart det endring året etter, og det skulle godskrivast ein viss del på sjølvmeldinga som frådrag. Når plutseleg økonomien endra seg, var det ikkje lett å vite kor mykje skatt ein skulle betale.
Sist år skjedde det og ei ny endring i skattepolitikken: Det er blitt vanskelegare å få frådrag for reising tur/retur heime - arbeid. Sjølv eg som har 120 km reising fire dagar i veka har fått kjenne det på frådragslista. Derfor har det resultert i baksmell.
Dei siste par åra har eg lært. Dermed har eg skrudd opp skattetrekket mitt. No går meir enn 1/3 av inntekta mi til skattetrekk - sjølv om eg har gjeld som overstig inntekta minst 300 %. Forstå det den som kan, og det er mange andre i liknande situasjon som seier det same.

Poenget mitt er:
Det er ikkje nøye om inntekta er høg eller låg. Som einsleg forsørgande ønskar eg at staten og samfunnet skal anerkjenne dette og i skattepolitikken. Eg skal ikkje vere nøydd å betale like mykje i skatt som om det er to hovudforsørgarar i heimen. Det er noko som er fundamentalt galt når det er slik det blir!

Turblogg: Eg er nyforelska ;)

Dette vart ein dag for minneboka! Eg trur eg har funne mitt paradis... I dag har eg vore på Bjørnsund - det nedlagte fiskeværet ute på Romsdalskysten. Eg fall totalt, og presenterer her eit stort knippe bilete frå turen.

Øybjørn er båten som tar deg utover til Bjørnsund - i sommharlvåret frå Bud og i vinterhalvåret frå Harøysund.

Eg har besøk frå det høge nord av venner, og svaret i dag på alle spørsmål var Bjørnsund. Vi kom oss avgarde frå Sunndal tidleg, slik at vi rakk båten Øybjørn kl. 11 frå Bud. På onsdagar og laurdagar går båten slik at ein kan vere 1 1/2 time på kvar av dei to øyane. Kl. 14.40 returnerer båten til Bud.
Vi starta dermed turen på Søndre Bjørnsund. Her er det mykje å sjå på. Berre husa og dei smale smuga på tvers av øya er ein attraksjon i seg sjølv. Vi fann fotballbanen med mulegheit for å setje seg ned, så der hadde vi lunsjpause.

Så tett på havet, naturen og livet budde folket her ute.

Det er museum på øya, men der måtte ein ringe eit nummer og bestille opning, så det gjorde ikkje vi.
Etterpå rusla vi langs moloen utover mens vi venta på at båten skulle gå. Der kom vi over eit par monument som var reist til minne om dei som døde på havet. Med utsikt utover mot Ona lengst ute i horisonten, blir ein påmint om kor tett på naturen folket på Bjørnsund levde fram til det vart fråflytta.

Langt der ute kan ein skimte Ona fyr.

Øybjørn er klar til å ta med passasjerar over til Nordre Bjørnsund.

Øybjørn tok oss over det vesle sundet til Nordre Bjørnsund. Der er det både open kafe, kyrkje, leirskule/ campingmulegheiter og turen ein kan gå utover til fyret. Og det var jo derfor vi skulle utover til Bjørnsund: Stikk ut!
Vi gjekk avgarde til fyret først; det tar omlag 45 minutt i sakte fart (med mykje fotografering). Etterpå fann eg ut at det luraste kanskje hadde vore å stoppe på kafeen først før vi gjekk utover mot fyret. Grunnen til det var at Øybjørn skulle komme til hamna rett ved fyret og plukke opp passasjerar, og då hadde vi spart oss for turen attende. Men sidan vi trong den trimmen, gjorde det ikkje så mykje.
Rett bak leirskulen er det eit isbjørnmonument til minne om alle dei falne i perioden 1850 - 1950.

Kafeen ligg rett ved kaia på Nordre Bjørnsund.

Fire tenåringsjenter klare til å oppdage Nordre Bjørnsund.

Bjørnsund er eitt av fleire fiskevær på Romsdalskysten. På heimesida til Nordre Bjørnsund - www.bjoernsund.com/ - finn ein meir om historia til øya. Ein gong var det to store livskraftige fiskevær som ikkje berre var sentral som fiskemottak, men også som handelsstadar med postkontor og bakeri. På slutten av 1940-talet budde det til saman rundt 600 menneske på dei to øyane. Nyskulen som i dag er leirskule, stod ferdig i 1961.
Så begynte sentraliseringspolitikken å ta eit sterkare tak i væra enn nokon annan orkan hadde gjort. Dei fastbuande fekk stønad til å flytte frå væra til fastlandet, og i perioden 1968 - 1971 flytta alle i frå Bjørnsund. Butikken og posten vart lagt ned og skulen stengde dørene. I dag er det ferieidyllen som rår på dei to øyane.

Blomstane klamrar seg fast med nebb og klør til det dei kan klamre seg til.

Fyret på Nordre Bjørnsund kor Stikk ut!-posten er.

Likaste stikk ut!-posten eg har besøkt!

Isbjørnmonumentet til minne om dei som havet tok i perioden 1850 - 1950.

Den nedlagte skulen som i dag er leirskulebygg. Her kan ein hyre seg inn sommarstid.

Viss ein vil besøke dette spesielle og nostalgiske fiskeværet, finn ein båtrutane her på Fræna kommunes heimesider. Det er muleg å bestille overnatting på Bjørnsund Leirskole - meir om dei på leirstadens nettsider. I løpet av sommaren er det mykje som skjer der ute i havet.
Eg vart iallfall heilt forelska i denne ferieidyllen som var totalt annleis enn den ferieidyllen eg nokon gong har opplevd.

Bloggskribenten på Bjørnsund-tur.

Heile reisefølgjet på kaia i Bud - fem barn/ungdommar og to vaksne :)

Korleis blir det med meg om eg får kreft att?

For å seie det med ein gong: dette handlar ikkje berre om meg. Dette skriv eg for alle mine medsystre og medbrødre på Nordmøre som går med den stadige angsten.

Dette skriv eg for kreftpasientar på Smøla, i Aure, Halsa og Surnadal. Alle oss som har lang veg til sjukehuset i Ålesund.

Måndag denne veka kom nemleg meldinga om at det nye sjukehuset på Hjelset ikkje skal tilby nokon form for kreftbehandling. Iallfall ikkje brystkreft og føflekkreft. I ein artikkel på Tidens Kravs nettside (lenke nedst i artikkelen) vil det ikkje, i følgje to av legane ved Molde sjukehus, bli mulegheit til å få utført kirurgiske behandling ved det nye sjukehuset. Dette vil gjelde «både utredning, behandling og kontroller», i følgje legane Dahl og Torjussen. Årsaka er at behandlinga av desse sjukdommane skal sentraliserast til storsjukehusa i Ålesund og Trondheim.

Det er ganske mange på Nordmøre som ikkje soknar til Trondheim, og som derfor må gjennom omfattande søknadsprosess for å få behandlinga si der. Det er ikkje ein sjølvfølge om ein kjem frå Smøla, Aure, Surnadal eller Halsa at ein kjem til det sjukehuset som ligg nærast for å få behandlinga.

Då eg las denne artikkelen, kjente eg at eg var meir redd og skremt enn sint. For kva skal det bli med meg om eg blir sjuk att?

Korleis blir det når ein skal reise minst tre timar kvar veg, og endå meir for dei som har to ferger, for å få tre-fire timars polioklinisk behandling for sin kreftsjukdom? Eg tenker på dei som skal ha cellegift. Ein er ikkje alltid like pigg etter desse behandlingane. Vil det gi rett til drosje for oss nordmøringar som må til Åse sjukehus for å gjennomføre det? Eller må vi ta buss om vi ikkje har nokon som kan køyre med oss?

Det er trass alt ikkje alle som har nokon som kan setje av ein heil dag til å følgje på sjukehusturen. Om ein er aleineforelder slik som eg, trengs kanskje nokon heime for å ta seg av ungane når mor er borte på behandling.

Dagen ein må starte heimefrå grytidleg morgon for å rekke fram til å starte cellegiftbehandlinga i rimeleg tid, blir fort lang om ein ikkje kan dra heim straks behandlinga er ferdig. Kanskje skjer det med andre det som skjedde med meg. At det blir komplikasjonar under behandlinga. Det kan bli sein kveld før ein er heime att på Nordmøre.

Eller gir det rett til overnatting på sjukehotellet? Uansett vil det bli både dyrt og tidkrevjande, og eg tenker med skrekk og gru på alle dei sjuke pasientane som skal bruke timevis på å komme seg til behandling.

Så tenker eg på alle oss som drar på årlege eller månadlege undersøkingar for å sjekke om helsa er fortsatt ok. Tenke seg om ein skal dra frå Smøla eller Aure til Ålesund for å gjennomføre ein kontroll som tek maksimum ein time.

Eg er stygt redd for at dette ikkje vil vere til særleg god lekedom for dei mange sjuke pasientane. Kanskje tenker Helse Midt at det jo er berre rundt 80 nye pasientar i året som kjem til behandling i Molde. Men sanneleg: Dei 80 pasientane er menneske dei og, og dei har rett på ei forsvarleg behandling. Ei lang reise i forkant og etterkant er ikkje til det beste for sjuke pasientar som ligg nede slik det allereie er.   

Eg vonar Helse Midt tenker seg om både to og tre gonger før dei vedtar at det nye sjukehuset på Hjelset ikkje skal ha alle dei viktige behandlande avdelingane.

Tidens Krav: Nytt sykehus uten kreftbehandling

Turblogg: Turdag og turglede i Julsundmarka :)

Fotografert på Gammelsetra.

I går, tysdag, var eg på stikk ut-tur i Julsundmarka. Og med handa på hjartet: Eg kjente verkeleg på at turgleda kjem innanfrå.
Redigert 22.september 2017 etter ein fin hausttur i Julsundmarka med fleire bilde.

Sett frå Gammelsetra i september.

Det var ein vakker dag, mild vind og mykje sol, og eg hadde tenkt eg skulle gjere nokre stikk ut-turar før eg drog vidare på det møtet eg skulle på. Det er lurt å planlegge stikk ut-turar i forbindelse med andre gjeremål.
Dette innlegget handlar om turane eg gjorde i Julsundmarka, som ligg på fastlandsdelen av Aukra kommune. Akkurat i dette området ligg det fleire postar nokså tett, så det er rimeleg effektivt å kunne samle fire-fem postar på nokre få timars rundtur. Fordi eg synes det er veldig praktisk, er det det eg vil fokusere på.

Eg parkerte ved gamleskulen i Julsundet, slik det står på stikk ut-nettsida (om turen til Fangholsetra kan du lese her). Frå der ruta startar, kan ein gå først til Gammelsetra, så vidare anten mot Storklauva, Eidskremheia og Rishaltheia (i Molde), eller ein kan legge vegen forbi Svartnakken, og så gå opp Storklauvstien til Storklauva. Det er fritt val, og eg trur eg synes det var greit å gå opp Storklauvstien i staden for å gå han ned.

God skilting opp frå Hola, som det heiter der.

Ved starten står det ein stor informasjonsplakat om turmulegheitene i området. Frå der går det ganske rett oppover på ein grusveg, og den første posten eg kom til, var Gammelsetra. Då hadde eg gjort eit val om kva veg eg ville gå, og eg valte venstre. Gammelsetra er eit flott utkikspunkt på ca 153 meters høgdemeter, og har utsikt til både Molde, Vestnes, Midsund og Aukra.

Så var det dette med å leite etter kortaste vegen heim :)

Frå der gjekk eg vidare på stien som ein ser godt. Stien gjekk litt opp og litt ned, over stein og berg og med mange lette parti. Sidan det var berre den stien eg kunne velje, rekna eg med at eg var på rett veg. Etter ei stund, vanskeleg å seie kor lenge, kom eg til ein kryssande veg som skilta stikk ut mot venstre. Hadde eg tatt mot høgre, hadde eg hamna på Fangholsetra, men nokre damer eg møtte sa eg måtte ta til venstre for å komme til Storklauva - og åtvara meg om den bratte bakken. Jau, den går oppover, men ikkje verre enn at ein treng sopass bakketrening.

Då eg kom opp på Storklauva, fekk eg endå betre utsikt utover - også mot Fræna. Storklauva ligg på 312 moh. Frå der kunne eg sjå randen av havet som gjekk som ein boge i den ytterste ytterkanten. For eit innlandsmenneske som meg er det alltid fascinerande å komme nærmare havet. Hadde eg kunne velt, hadde eg naturleg nok ville vore der ved solnedgang langt utpå kvelden for å sjå dei flotte fargane det gir.

Flott utsikt i mange retningar frå Storklauva.

Utsikt mot Bjørnsund i bakgrunnen for Gossen.

Veldig kjekt å vere på venninnetur :)

På Storklauva hadde eg begynt å få litt tidsnaud, så eg skunda meg vidare. Etter ei lita stund kom eg fram til det som eg ser på som det mesta flottaste med heile turen, nemleg Fangholsetra. For ei perle! Der var det bålpanne og eit solid bord, slik at ein kan ha ein lang og god matpause der, om det er behov. Eit utmerka turmål i seg sjølv.

Fangholsetra :)

Endå ein gong låg Fangholdsetra der som ei perle - ein skatt i skogen.

Venninnelunsj på Fangholsetra i godver og t-skjortetemperatur blir ikkje feil!

Redigert 22.september 2017:
Denne gongen gjekk vegen rett opp til Fangholsetra. Verken Gammelsetra eller Storklauva er stikk ut-postar i 2017, men det er Fangholsetra. Derfor tok eg med venninna mi, Sissel, dit for å ha piknik i det fri. Og Fangholsetra leverte 100 %!
Etter lunsjen tok vi ein svipptur til Storklauva for å nyte utsikta før vi skilte våre vegar. Eg ville nemleg nyte dagen ute i Julsundmarka. I motsetning til i fjor, kor eg måtte gå nedover igjen, tok eg denne gongen retning mot Eidskremheia. Derfor kjem bilda frå Eidskremheia her. Eg gjekk her med ei venninne i fjor sommar, men då starta vi på Eidskrem, som er nokre kilometer nærmare Molde.

Etter å gått eit lite stykke, kjem ein til eit vegval. Eg fulgde sjølvsagt stikk ut-skiltinga. Delar av stien hit var myrete og våt.

Oppover gjekk det, men ikkje verre enn at det var greit å gå utan stavar.

Kvilarsteinen.

September er definitivt min månad til å gå i fjellet <3

Endå eit vegval - Eidskremheia eller Julaksla (Rishaltheia)? Det vart for langt til Rishaltheia denne gongen og.

Eg vel meg september <3

Eidskremheia på ca 500 meters høgd og med nydeleg utsikt til mange kommunar - Aukra, Sandøy, Fræna, Molde, Vestnes, Misund, Nesset, Rauma

Ein sjølvie må vere lov ;)

Eg peilar etter fjella heime...

Må berre skryte av skoa mine - goretex fra Merrel, kjøpt i fjor! 

På Fangholsetra blir ein møtt av nok eit val: Gå vidare oppover mot Eidskremheia og Rishaltheia eller rusle vegen nedover att og avslutte turen. Eg måtte velje det siste, men eg vart sopass opprømt av å ta denne turen, at eg er heilt sikker i mi sjel på at eg skal ta vegen mot dei nemnte heiene i løpet av sommaren.

Etter at eg avslutta denne turen, køyrte eg nokre kilometer vidare for å ta turen til Hundetjønna, som har parkering på første avkøyrsle etter avkøyringa til fergeleiet mot Gossen. Den var litt vanskeleg å finne på grunn av litt dårleg skilting oppi bakken. Då eg fann fram - til nok ein idyll i Julsundmarka - stod det skilting av sti mot Storklauva. Det betyr at om ein har planlagt turen litt godt og parkerer ein bil der ein kjem ned frå Rishaltheia, ikkje langt frå avkøyringa til Mordalsvågen fergeleie, kan ein gjere ein lang og god tur på tvers av heile Julsundmarka. Det er eg sikker på at eg kjem til å gjere - om ikkje i år.

Denne turen frambrakte mengdevis med turglede og turlyst som kom rett frå hjartet og gjekk til hjartet. Då dagen enda, hadde eg klatra ytterlegare nokre plassar på stikk ut-lista, og det var heller sjølvsagt ikkje noko minus :)
Dette er mesta garantert ein tur som vil liggje på 10 på topp-lista av stikk ut-turar eg har gjort!

Hundetjønna i juni.

Hundetjønna i september.

Hundetjønna i september.                             

Eg var og innom Ramshaugen, som har denne artige benken.

    

Nydeleg utsikt frå Ramshaugen innover fjorden mot Molde og Nesset - og fjella heime :)